ورزش بسكتبال يك بازي گروهي و هيجان آوري است كه در آن بازيكنان بايد داراي سرعت عمل و تحرك بسيار باشند . خصوصياتي چون آمادگي جسماني ، وقت شناسي ، همكاري ، گذشت ، سرعت و دقت و همچنين ابتكارات و فنوني كه ورزشكاران از خود بروز مي دهند اين بازي را مفرح و شادي آن را لذت بخش مي نمايد.

تاريخچه ي بسكتبال

جيمز ناي اسميت يك پزشك كانادايي بود كه با ايالات متحده آمريكا مهاجرت كرد و تابعيت آن كشور را گرفت . در سال ۱۸۹۱ يعني زماني كه دكتر ناي اسميت در دانشگاه ورزش اسپرينگ فيلد (واقع در ايالت ماساچوست آمريكا) درس مي‌داد ، رئيس دانشگاه از او خواست ورزشي ابداع و اختراع كند كه دانشجويان بتوانند در فصل زمستان در سالن به آن بپردازند تا آمادگي جسماني خود را براي پرداختن به مسابقات ميداني فوتبال ،هاكي و بيسبال، در فصل بهار و تابستان حفظ كند .

دكتر ناي اسميت پس از بررسي رشته‌هاي موجود ورزشي ، دريافت كه ورزش جديد بايد :

  توپ در آن نقش داشته باشد.

 به صورت گروهي به اجرا در آيد.

  اصل رقابت در آن رعايت شود.

 و بر مهارت استوار باشد.

 هيچ گونه خشونتي و برخوردهاي سخت بدني مبتني نباشد.

حاصل اين افكار و انديشه‌ها ورزشي شد به نام بسكتبال كه امروزه پس از سپري شدن نزديك به يك قرن و اندي از اختراع آن ، از پر طرفدارترين و هيجان انگيزترين رشته‌هاي ورزش بين المللي است . دكتر ناي اسميت در شروع كار دو سبد كه مخصوص حمل ميوه بود بر ديوار دو طرف سالن ورزش دانشگاه و در ارتفاعي بلندتر از قد يك انسان قد بلند نصب كرد و به دو گروه از ورزشكاران جوان دانشگاه آموزش داد كه توپي را دست به دست بدهند و سعي كنند آن را به درون سبد بيندازند . در اين حال ، تيم مقابل بايد بكوشد كه مانع از انجام اين كار شود و توپ را هم از چنگ حريف بربايند و تصاحب كند. نخستين مسابقه‌اي كه به اين ترتيب و به صورتي تجربي ترتيب يافت ميان دو تيم ۹ نفره در كالج اسپرينگ فيلد بود و اولين گل تاريخ بسكتبال را هم يكي از بازيكنان به نام «ويليام چيلس» به سبد انداخت . بعدها شخصي به نام «فرانك ماهان» با توجه به اينكه در زبان انگليسي سبد را بسكت (BASKET) و توپ را بال (BALL) مي‌گويند ، اين ورزش را بسكتبال ناميد . دكتر ناي اسميت ، براي آنكه بازي بسكتبال خشن نشود ، مقررات دقيقي براي آن به وجود آورد . بعضي از مقررات اوليه بسكتبال چنين بود :

 بازيكنان حق نداشتند توپ را از دست هم بربايند.

بازيكني كه توپ را در اختيار داشت ، نبايد با آن راه برود يا بدود.

 هل دادن و هر نوع خشونت ممنوع بود.

فقط بازيكناني كه توپ را در اختيار نداشتند مي‌توانستند به هر طرف بدوند و جا بگيرند.

 بازيكن توپ به دست بايد توپ را به طرف ياران خود پرتاب كند و به آنها برساند.

در آغاز ، ته سبد هم بسته بود و هر بار كه توپ به درون سبد مي‌افتاد بايد كسي به كمك نردبان توپ را از سبد بيرون بياورد . در سال ۱۸۹۲ شخصي به نام «لئو آلن» سبد بسكتبال را كه تا آن روز از تركه چوب يا الياف بود و به همين دليل به زودي پاره و فرسوده مي‌شد ، از سيم بافت تا استحكام بيشتري داشته باشد . ديري نگذشت كه اين ورزش جديد طرفداران زيادي در ميان دانشجويان دانشگاه اسپرينگ فيلد و ديگر دانشگاه‌ها يافت .دكتر ناي اسميت هم مقررات و قوانين بسكتبال را كامل تر كرد و نسخه‌هايي از آن را به هر دانشگاه يا باشگاهي كه علاقمند بود ارسال داشت . اين مقررات در سال ۱۸۹۲ ميلادي به صورت كتابچه‌اي براي استفاده عموم منتشر شد . كشور كانادا نخستين كشور خارجي بود كه ورزش بسكتبال به آن راه يافت . ديگر كشور‌ها هم بتدريج و در سال‌هاي بعد پذيراي اين ورزش جديد شدند : فرانسه در سال ۱۸۹۳ ، چين و هندوستان در سال ۱۸۹۴ ، انگلستان در سال ۱۸۹۴ ژاپن در سال ۱۹۰۰ و .. . نخستين مسابقه رسمي بسكتبال در سال ۱۸۹۶ بين دو تيم از دو دانشگاه شيكاگو و آيوا برگزار شد . نتيجه اين بازي تاريخي ۱۵ بر ۱۲ به سود تيم دانشگاه شيكاگو بود . در سال ۱۹۳۰ دكتر ناي اسميت كتابي درباره خواص بسكتبال تاليف كرد تا نشان دهد كه بازي بسكتبال گرچه بسيار پر تحرك است اما حتي براي سالمندان هم خطري ندارد و آسيبي متوجه اعضاي حياتي بدن (قلب و كليه) نخواهد شد .

 قوانين ابتدايي

با گذشت زمان قوانيني براي انجام بازي وضع شد. مثلا تعداد بازيكنان هر تيم ۹ نفر تعيين گرديد. سپس به ۷ نفر تقليل يافت و بالاخره اين تعداد به ۵ نفر كاهش يافت و تثبيت شد. هر بازيكن مي‌توانست در موقع وقوع خطا به جاي كليه بازيكنان تيم خود پرتاب آزاد را انجام دهد. هر تيم مي‌توانست از شروع تا پايان بازي توپ را در زمين خود به طور دلخواه نگهداري نمايد. هر بار كه توپ گل مي‌شد بازي با بين طرفين يا جامپ بالjump ball از وسط زمين ادامه مي‌يافت. بازيكنان بلند قد مي‌توانستند در نزديك سبد قرار گيرند و توپ را به آرامي در سبد جاي دهند (قانون سه ثانيه وجود نداشت). در آن زمان سعي شد توجه مديران مدارس و مسئولان سازمان‌هاي ورزشي را به آموزش بسكتبال جلب نمايند. باوجود اين تلاش مداوم و پيگير، آموزش بسكتبال براي مربيان حالت جنبي داشت و اساساً فعاليت آن‌ها در ورزش‌هاي رقابت‌آميز ديگري مانند فوتبال آمريكايي متمركز بود.

 پيشرفت بسكتبال بعد از جنگ جهاني اول

بعد از جنگ جهاني اول بسكتبال تبديل به ورزشي رقابت‌آميز و بزرگ شد. با گذشت زمان مربيان بسكتبال وضعيت مناسبي پيدا كردند و فعاليتشان مؤثر واقع شد. بسكتبال شناخته شد و به اروپا گسترش يافت. در سال ۱۹۲۴ نخستين مسابقات جهاني بين تيم‌هاي بسكتبال فرانسه، ايتاليا، انگلستان و آمريكا در پاريس برگزار گرديد و از سال ۱۹۳۲ فدراسيون آماتوري بسكتبال در ژنو با نمايندگي چند كشور تشكيل شد. در مسابقات المپيك ۱۹۳۶ برلين براي نخستين بار ۲۳ كشور در مسابقات رسمي بسكتبال شركت نمودند و آمريكا قهرمان المپيك گرديد.

 بسكتبال امروزي

امروزه با اين كه ورزش بسكتبال يكي از معروفترين و پرطرفدارترين ورزش‌هاي جهان است و تغييرات زيادي يافته‌است، هنوز اصول اساسي آن مانند زمان دكتر ناسميت است.

 زمين بسكتبال

يك زمين قانوني و مناسب براي بسكتبال بايد كاملاً مسطح و بدون هر گونه مانع و برآمدگي باشد. اين ورزش را نمي‌توان در زمين‌هاي خاكي يا چمن اجرا كرد. بلكه سطح زمين بايد از مواد سفت مانند آسفالت، سيمان يا چوب پوشيده شده باشد. ميدان‌هاي بسكتبال همه به يك اندازه نيست. زمين بازي براي خردسالان كوچكتر از زمين بزرگسالان است. مسابقات رسمي در ميدان‌هايي به شكل مستطيل به طول ۲۶ متر و عرض ۱۴ متر برگزار مي‌شود كه طول وعرض زمين را مي‌توان به نسبت دو متر در يك متر كم و زياد كرد. زمين بسكتبال به شكل خاصي خط كشي مي‌شود. خط‌هاي دور زمين به پهناي ۵ سانتي متر است. از مركز زمين و به موازات عرض زمين خطي كشيده مي‌شود كه زمين بازي را به دو قسمت مساوي تقسيم مي‌كند. در وسط زمين دو دايره متحدالمركز رسم مي‌كنند به شعاع‌هاي ۹۰ سانتي متر و ۱٫۸۰ متر. مركز اين دايره‌ها كه درست مركز زمين است محل آغاز بازي است .

 تجهيزات مورد نياز

لباس

آرون اونز، نمونه‌اي از لباس بازيكنان

لباس بازي براي زنان و مردان بلوز بي‌آستين و شلوارك است و نام تيم در جلوي بلوز و شمارهٔ بازيكن در پشت و جلوي آن نوشته شده‌است. در بازي‌هاي بين‌المللي شماره‌هاي بازيكنان از ۴ تا ۱۵ است. بازيكنان بسكتبال معمولاً از كفش‌هاي ساقدار استفاده مي‌كنند كه از مچ پا حفاظت بيشتري مي‌كند.

 تخته

تختهٔ ثابت

تختهٔ بسكتبال مستطيلي است به طول ۱٫۸۰ متر و عرض ۱٫۲۰ متر كه موقعيت آن در فضاي بالاي زمين در دو انتهاي ميدان است و بايد به گونه‌اي قرار گيرد كه به اندازه ۱۲۰ سانتي متر با خط انتهاي زمين فاصله داشته باشد. ارتفاع تخته از كف سالن بازي 2.75 متر است .

 انواع تخته

نوعي از تخته‌ها به كمك ميله‌هايي آهني از سقف سالن آويزان مي‌شوند كه در هنگام عدم نياز، مي‌توان آن‌ها را بالا برد و به سقف سالن متصل كرد. اين نوع تخته برقي است. نوعي ديگر از تخته‌ها با ميله‌اي به زمين وصل و محكم مي‌شوند. در نوعي ديگر، تخته به وسيلهٔ پايه‌اي متحرك بر روي زمين قرار مي‌گيرد.

 حلقه

حلقهٔ بسكتبال در فاصلهٔ ۳۰ سانتي متري قاعدهٔ تخته به آن متصل مي‌شود. قطر حلقهٔ بسكتبال ۴۵ سانتي متر و ارتفاع توري كه به شكل سبد به آن متصل مي‌شود ۳۰ سانتي متر است.

 توپ بسكتبال

در دو سال نخست كه بازي بسكتبال ابداع شد، توپ فوتبال را براي بازي به كار مي‌بردند. اما چون اين توپ سبك بود در سال ۱۸۹۴ ميلادي اولين توپ مخصوص بسكتبال توسط يك كارخانه دوچرخه سازي توليد شد كه اندكي از توپ فوتبال بزرگ تر بود. در سال ۱۹۳۷ نوع ديگري توپ بسكتبال بزرگ تر اما سبك تر به بازار آمد و آنگاه در سال ۱۹۴۹ توپي ساخته شد به همين شكل و اندازه و وزن فعلي كه هنوز هم مورد استفاده‌است. توپ بسكتبال بزرگتر از توپ‌هاي معمولي است و آن را از جنس چرم، لاستيك يا پلاستيك مي‌سازند و هنگام استفاده باد مي‌كنند. ميزان فشار هواي داخل توپ بايد به حدي باشد كه در صورت رها شدن از ارتفاع ۱٫۸۰ متر، پس از اصابت به زمين كم تر از ۱٫۲۰ و بيش تر از ۱٫۴۰ متر از زمين بلند نشود. محيط يك توپ قانوني بسكتبال پس از باد شدن بايد حداقل ۷۵ سانتي متر و حداكثر ۷۸ سانتي متر باشد. ضمن آنكه در اين حال وزن توپ نبايد كمتر از ۶۰۰ و بيشتر از ۶۵۰ گرم باشد. توپ اين ورزش بزرگ‌ترين و سنگين‌ترين توپ بازي‌هاي دسته‌جمعي است.

 قوانين بسكتبال

دفاع

قوانين زماني

بسكتبال در چهار دوره ۱۰ دقيقه‌اي (بين‌المللي) يا ۱۲ دقيقه‌اي (اِن.بي.اِي) انجام مي‌شود. زمان استراحت بين دوره اول و دوم و بين دوره سوم و چهارم ۲ دقيقه و بين دوره دوم و سوم (بين دو نيمه) ۱۰ دقيقه‌است. وقت اضافه در بسكتبال ۵ دقيقه مي‌باشد. پس از استراحت بين دو نيمه زمين حمله و دفاع دو تيم عوض مي‌شود. اصطلاحاً به زمين حريف، زمين حمله و به زمين خودي زمين دفاع گفته مي‌شود. زمان‌هاي گفته شده زمان واقعي بازي است. يعني زماني كه توپ در جريان نيست وقت بازي متوقف مي‌شود. مثلاً زماني كه خطايي رخ داده‌است يا هنگام پرتاب آزاد زمان متوقف مي‌شود. به همين دليل زمان انجام يك بازي كامل بيشتر از مجموع عددي زمان‌هاي بالا است و معمولاً حدود دو ساعت طول مي‌كشد.

 قانون دبل (Double)

دريبل كردن از زماني شروع مي‌شود كه بازيكن كنترل توپ را دراختيار گرفته و با انداختن و زدن آن در تماس با زمين دوباره آن را قبل از اينكه به بازيكن ديگري برخورد كند لمس نمايد. زماني دريبل خاتمه مي‌پذيرد كه با دست آن را گرفته و يا اجازه دهد توپ در دست يا دست‌ها استراحت نمايد. زمانيكه توپ با دست دريبل كننده در تماس نيست، تعداد گامهاي برداشته محدود نخواهد بود. بازيكن مجاز نيست پس از خاتمه دريبل، براي بار دوم اقدام به دريبل نمايد. درصورتي‌كه اين عمل را انجام دهد مرتكب تخلف «دبل» شده‌است.

 قانون رانينگ (تراولينگ)

بازيكني كه توپ را دراختيار دارد مي‌تواند يك پاي خود را به هر سمتي كه مي‌خواهد، يك يا چند مرتبه حركت دهد. درصورتيكه پاي ديگرش كه آن را پاي «پيوت» مي‌نامند ثابت باشد. رانينگ حركتي است كه بازيكن صاحب توپ در داخل زمين يك يا دو پاي خود را بدون توجه به محدوديت فوق حركت دهد يا گام‌هاي او با دريبل‌هاي بازيكن تناسب نداشته باشد.

 خطا هاي حركت رانينگ

  دويدن با توپ بدون دريبل بيش از يك گام

  برداشتن گام اضافه در سه گام ، لي آپ و پاور موو ( Power move )

  برداشتن گام ريز در سه گام بطوري كه قابل تشخيص نباشد

  كشيده شدن پا روي زمين براي فاصلهٔ بيش از 5 سانتي متر در هر حركت

پرش با توپ و برگشت به زمين بدون رها كردن آن . براي مثال بازيكني كه به قصد شوت ، پرش جفت مي‌كند اگر به زمين برسد و هنوز توپ را رها نكرده باشد ، رانينگ كرده .

 اگر بازيكن در اوت ، هنگام پرتاب اوت با توپ حركت كند .

قانون سه ثانيه

زماني كه تيمي كنترل توپ را در زمين حمله موقعي كه ساعت در جريان باشد، دراختيار دارد، هيچ يك از نفرات آن تيم نمي‌تواند مدت سه ثانيه در منطقهٔ ذوزنقهٔ حريف يا روي خطوط ذوزنقهٔ حريف بماند .

 قانون ۲۴ ثانيه

اگر تيمي مالك توپ شده باشد. بايد در عرض 24 ثانيه توپ را وارد حلقه حريف بكند يا به طرف حلقه تيم مقابل شوت بزند در زدن شوت توپ بايد حتماً به حلقه بخورد تا 24 ثانيه صفر شود اگر توپ به تخته بخورد 24 ثانيه ادامه مي يابد و اگر توپ توسط تيم مقابل اوت شود باز هم 24 ثانيه ادامه مي يابد. 24 ثانيه موقعي صفر مي شود كه 1- خطا صورت بگيرد 2- بازيكن تيم مقابل با پا توپ را به اوت بياندازد. اگر دستگاه 24 ثانيه بوق بزند و توپ از دست بازيكن رها شده و در هوا باشد، اگر گل شود گل قبول مي باشد. اگر در هوا با دست بازيكني لمس شود و گل شود گل مردود مي باشد .

 قانون هشت ثانيه

زمانيكه يك تيم توپ را در زمين خودي تحت كنترل مي‌گيرد، بايد در عرض ۸ ثانيه توپ را به زمين حمله بفرستد. تخطي از اين قانون، تخلف «هشت ثانيه» ناميده مي‌شود و داور توپ را در اختيار تيم مقابل قرار خواهد داد.

 قانون 5 ثانيه

بطور كلي هيچ يك از بازيكنان تيم نمي‌توانند توپ را بيش از ۵ ثانيه نزد خود نگه دارند.

قانون نيمه (برگشت توپ به زمين دفاعي)

زماني كه يك بازيكن در زمين حريف (زمين حمله) مالكيت توپ را در اختيار مي‌گيرد، نبايد توپ را به زمين دفاعي (زمين خودي) برگرداند. چه با پاس به ياران خود چه با دريبل كردن خودش آن را به زمين خودي برگرداند. اين كار يك تخلف است و توپ دراختيار تيم مقابل قرار خواهد گرفت.

تذكري در اين رابطه: درهنگامي كه فرد حامل توپ به زمين حريف وارد شد حتي اگر پاي او يا توپ زير دستش وارد زمين خودي شود خطاي نيمه (half) صورت گرفته‌است. البته نكته بالا [پاي او يا توپ زير دستش وارد اوت (Out) شود] در مورد وارد شدن توپ به اوت (Out) نيز صدق مي‌كند.

 انواع خطاها

 در طي بازي بازيكنان حق گرفتن يكديگر و يا هل دادن، حمله كردن و يا دويدن با توپ را ندارند و نمي‌توانند جلوي بازيكن تيم حريف را با دست، شانه، سر و يا زانو بگيرند. در صورت انجام خطا داور توپ را به تيم حريف داده و بازي از همان نقطه خطا يا بيرون زمين پيگيري مي‌شود.

اگر توپ دست يكي از تيم‌ها باشد و در هنگام حركت آن را از بالاي سر حريف رد كند به شكلي كه دستش در زير توپ قرار گيرد خطا است و داور توپ را به تيم مقابل داده و بازي را از نزديك ترين نقطه به اوت (Out) شروع مي‌كند.

 اگر در هنگام بازي، زماني كه يكي از بازيكنان تيم مقابل در حال پرتاب توپ است دست يكي از بازيكنان به توپ بخورد خطا صورت گرفته است .اگر فرد پرتاب كنندهٔ توپ در موقعيت پرتاب‌هاي ۲ امتيازي باشد داور ۲ پرتاپ پنالتي را حكم مي‌دهد و اگر در موقعيت پرتاپ ۳ امتيازي باشد ۳ پرتاب پنالتي حكم داده مي‌شود. البته در اين ميان بايد به يك مورد نيز اشاره كرد كه اگر هنگام پرتاب، توپ فردي كه روي آن خطا شده وارد حلقه شود، اگر در موقعيت پرتاب دو امتياز و يا سه امتياز باشد داور ۱ پرتاب پنالتي را حكم مي‌دهد.

اگر توپ در زمين حريف و در موقعيت ذوزنقه در دست ما باشد وآن را به سوي تخته پرتاب كرديم و توپ به درون حلقه نرود و بدون آنكه به زمين بخورد دوباره به دست ما برسد اگر پرتاب كنيم خطا است وبايد از محيط ذوزنقه خارج شويم بعد پرتاب كنيم.

  اگر توپ در دست حريف باشد و آن را به پشت خود ببرد ويكي از هم تيميمان توپ را درآن حالت از او بگيرد خطا صورت پذيرفته‌است.

نحوه پاس دادن

اگر فاصله ما با هم تيميمان زياد بود اول از همه بايد توپ را با دو دست از دو سمت راست و چپ بگيريم به طوري كه دو شصت انگشتان ما به سمت خود باشد و توپ را به دو سوم خود يا يك سوم هم تيمييمان پرتاب مي‌كنيم. طوري كه توپ نهايتاً به دست هم تيميمان برسد. اگر فاصله ما با يار خودي كم بود و حريف در جلوي ما ايستاده بود مي‌توانيم توپ را از زير دست حريف به يارمان بدهيم و اگر حريف به سمت ما هجوم بياورد مي‌توانيم توپ را از يك سمت به پشت خود برده و از سمت ديگر به جلوي خود آورده و به يارمان بدهيم.

 انواع پرتاب

نحوه پرتاب شوت

در تمامي پرتاب ها از جهات مختلف ، بايد به چند نكته توجه كنيم:

گرفته شود يعني دست چپ در كنار توپ ودست راست روي توپ (روي قسمتي كه روبروي ماست )قرار داده شود.

براي پرتاب توپ بايد با دست چپ به توپ جهت داده شود و با دست راست پرتاب شود ؛ به طوري كه تنها مچ دست خم شود.

  هنگام پرتاب(2 ثانيه قبل از پرتاب توپ به سبد)بايد پا ها را مقداري خم كرده و بعد به حالت اوليه در بياوريم هنگامي كه به حالت اوليه درآمد آنگاه پرتاب ميكنيم.

  به هنگام پرتاب پاها بايد به اندازه عرض شانه باز شود.

پرتاب ۳ گام

اگر در هنگام بازي موقعيت ضد حمله پيش بيايد مي‌توانيم از پرتاپ‌هاي سه گام استفاده كنيم. سه گام به اين شكل است كه وقتي به نزديكي حلقه حريف رسيديم درهمان حالت دويدن مي‌توانيم ۳ گام برداريم و توپ را به داخل حلقه بيندازيم. به شكلي كه ۲ گام برداريم و گام آخر را مي پريم و توپ را در حلقه بيندازيم. براي زيبايي اين حركت مي‌توانيم درهنگام گام برداشتن توپ را دور كمر خود بچرخانيم و بعد پرتاب كنيم.

 پرتاب به وسيله تخته

  اگر روبروي حلقه بوديد مي‌توانيد با استفاده از مربع روي تخته آن را در درون سبد بيندازيد به طوري كه آن را دقيقاً به وسط مربع بزنيد.

اگر در دو سمت چپ يا راست حلقه بوديد مي‌توانيد به ظلع بالايي مربع پرتاب كنيد.

  اگر زير حلقه بوديد مي‌توانيد از گوشه‌هاي مربع استفاده كنيد به طوري كه مقداري به سمت عقب خم شده (دراين حالت براي بهتر پرتاب كردن مي‌توانيد فقط يك پاي خود را به سمت عقب بياوريد) و اگر به سمت چپ خم شده‌ايد بايد توپ را به گوشه چپ مربع بزنيد و اگر به سمت راست خم شده‌ايد توپ را به گوشه راست مربع بزنيد.

 در تمامي اين موارد سرعت توپ نقش مهمي دارد مسلم است كه هر چه فاصله نزديك تر مي‌شود سرعت توپ هم بايد كم تر شود.

زاويه پرتاب

در هر پرتاب (به جز پرتاب ۳ گام و ريباند) بايد به زاويه توپ توجه داشت. زيرا اگر زاويه پرتاب ما كم باشد توپ در اصطلاح بلاك (Block) مي‌شود. بنابراين بهترين زاويه براي پرتاب توپ زاويه ۴۵ درجه‌است.

 پرتاب ريباند

اگر تيم ما توپ را به سوي حلقه حريف پرتاب كرد و آن وارد سبد نشد، مي‌توانيم با روش ريباند آن را وارد سبد كنيم. روش ريباند اينگونه‌است كه در هنگامي كه توپ توسط يار ما زده شد و به تخته برخورد كرد و درون سبد قرار نگرفت، ما مي‌توانيم هنگامي كه توپ در حال برگشتن است پريده و توپ را در همان حال كه پايمان روي زمين نيست با دست آرام به تخته زده و آن را درون سبد جاي دهيم .

 روش امتياز دهي

امتياز هر گل (پرتاب موفق در حلقهٔ حريف) با توجه به موقعيت بازيكني كه اقدام به شوت كرده‌است متفاوت است. اگر بازيكن خارج از خط سه امتيازي باشد، گل سه امتياز و اگر داخل آن باشد دو امتياز دارد. هر پرتاب آزاد (پنالتي) يك امتياز دارد. در بسكتبال تساوي وجود ندارد و آن قدر وقت اضافه به بازي داده مي‌شود تا يكي از دو تيم برنده شود. زمان استراحت بين وقت‌هاي اضافه ۱ دقيقه‌است.

 داوران بسكتبال

تعداد داوران يك مسابقهٔ بسكتبال ۵ نفر است. از اين ۵ نفر دو داور در درون زمين بر جريان بازي نظارت مي‌كنند كه يكي از آن‌ها سرداور و ديگري داور است . در كنار زمين هم ۳ نفر هر يك وظيفه‌اي خاص را انجام مي‌دهند . يك نفر ثبت كنندهٔ امتيازها و خطاها (منشي) يك نفر مسئول ۲۴ ثانيه و هم وقت نگهدار است. خطاهاي عمده‌اي كه داوران به آن توجه دارند عبارتند از: خطا در حمله، رانينگ، دبل، سه ثانيه، خطاهاي برخورد و سد مسير.

 ليگ‌ها و مسابقات

حرفه‌اي ترين ليگ بسكتبال ان‌بي‌اي (NBA) مي‌باشد. اين ليگ بين تيم‌هاي باشگاه‌هاي حرفه‌اي آمريكاي شمالي (ايالات متحده آمريكا و كانادا) برگزار مي‌شود.

 مسابقات ليگ حرفه‌اي ان‌بي‌اِي

اين ليگ مسابقات به صورت دو دسته در كنفرانس شرق و غرب برگزار مي‌شود كه در پايان قهرمان اين دو كنفرانس نيز به رقابت با هم مي‌روند. علاوه بر اين مسابقات، هر ساله مسابقه‌اي تحت عنوان بازي ALL-STARS انجام مي‌شود كه در آن ستاره‌هاي كنفرانس شرق و غرب با يك بازي نمايشي به رقابت با هم مي‌پردازند. مسابقه ALL-STARS شامل مسابقه slam dunk - شوت ۳ امتيازي و ... مي‌باشد كه طرفداران بسيار زيادي دارد.

  بسكتبال خياباني

نام بسكتبال خياباني (street BALL) به آن دسته از بازي‌ها اطلاق مي‌شود كه در زمين‌هاي سرباز بازي مي‌شود. قوانين آن، قوانين بسكتبال عادي است با تغييرات جزيي‌اي كه به نسبت محل بازي متفاوت است. اين دسته از بازي‌ها داراي حركات نمايشي اند و بعضي از قوانين بسكتبال واقع در سالن در آن رعايت نمي‌شود. بازيكنان اين بازي‌ها مگر در موارد خاص از لباس هماهنگ با يكديگر استفاده نمي‌كنند.

 قوانين بسكتبال خياباني (street BALL)

بسكتبال خياباني تنها در يك نيمه از زمين بازي مي‌شود حلقه‌هاي موجود در اين نوع از بازي بسيار محكم و ضخيم است زيرا حركات نمايشي كه در اين نوع از بسكتبال صورت مي‌گيرد بسيار روي حلقه اثر ميگدارد (مثل دانك) واگر حلقه ضعيف باشد شكسته مي‌شود. قوانين:

بازي از پشت يك نيمه توسط يكي از دو تيم صورت مي‌پذيرد.

      تعداد هر تيم نبايد از ۳ نفر بيشتر باشد (البته چون اين قانون رسمي نيست بيش از ۳ نفر نيز ممكن مي‌باشد اما چون زمين شلوغ و بازي كردن درآن دشوار مي‌شود بهتر است از ۳ نفر در هر تيم استفاده شود)

       اگر تعداد يك تيم ۲ نفر و تعداد تيم مقابل ۳ نفر باشد پرتاب‌هاي اوت(out) تيمي كه ۲ نفر است آزاد است(البته اين قانون نيز توافقي است(

      هر تيمي كه گل زد خودش از پشت نيمه بازي را را شروع مي‌كند يعني توپ را به تيم مقابل نمي‌دهد.

       اگر يار تيم ما توپ را به حلقه زد و توپ وارد سبد نشد و در موقعيت ذوزنقه به دست ما رسيد بايد از آن محيط خارج شويم و بعد به سوي حلقه پرتاب كنيم در غير اين صورت خطا صورت پذيرفته‌است.

       دراين نوع بازي خطاهاي ۲۴و۳و۸ ثانيه وجود ندارد.

       اگر توپ از نيمه زمين خارج شود اوت(out) است.

       قوانين رانينگ(runnig)ودبل (Double)دراين بازي وجود دارد.

بسكتبال در ايران

دايره المعارف بريتانيكا، سال ورود بسكتبال به كشور ما ايران را ۱۹۰۱ ميلادي برابر با ۱۲۸۰ هجري شمسي ذكر كرده‌است. اما آنچه مسلم است، اولين نشانه‌هاي ورود بسكتبال به ايران در سال‌هاي ۱۳۱۰ و ۱۳۱۱ ديده شده كه آن هم توسط كاركنان سفارتخانه‌هاي خارجي در ايران بوده‌است. در سال ۱۳۱۴، يك مربي ورزش به نام «فريدون شريف زاده» ورزش بسكتبال را به دانش آموزان دبيرستان البرز (كالج البرز) تهران معرفي و پايه گذاري كرد و كم كم ديگر مربيان ورزش به گسترش و آموزش اين ورزش پرداختند. در سال ۱۳۲۴، فدراسيون بسكتبال ايران تشكيل شد و نخستين حضور بسكتبال ايران در ميدان‌هاي بين المللي، در بازي‌هاي المپيك لندن (۱۹۴۸) بود .

ورزش بسكتبال از جمله ورزشهايي است كه تعداد تماشاچي آن روز به روز افزون تر مي گردد در نتيجه استاندارد فضاها براي جايگاه تماشاچيان رو به افزايش است . اغلب فدراسيون هاي بسكتبال هاي كشور نفر پيشنهاد مي نمايند . در بازيهاي كشوري حد اقل ظرفيت تماشاچي 1500 صندلي در مسابقات بين المللي و قاره اي حدود 8000 نفر و بيشتر توصيه شده است . بهترين زاويه ديد براي تماشاچيان ، مشاهده بازي از طرفين زمين است ، زيرا در دو طرف انتهاي زمين ، تخته هاي بسكتبال مانع از ديد كافي مي شود . حد اقل فاصله اولين رديف تماشاچي تا زمين بازي 2 متر مي باشد .