در بينش اسلامي بدن هديه اي استالهي كه بر اساس حسن و كرامت آفريده شده است و ظرفيت شگفت انگيزي در آن به كار بردهشده است و مطالعه و تاملي در آن موجب افزايش معرفت انسان نسبت به خداوند متعال ميشود. اخبار، احاديث و روايات بسياري در كتب معتبر اسلامي آمده است كه توجه و عنايتخاص اسلام را به سلامت جسم مسلمانان نشان مي دهد. مطالعه تاريخ حيات رسول گرامياسلام وائمه هدي عليهم السلام و نيز صحابه و تابعين گران قدر آنان نشان مي دهد آنبزرگواران به ورزش مي پرداختند و در فعاليت هايي از قبيل مسابقه هاي دو، اسب سواري،تيراندازي و شنا شركت مي كردند. پيامبر اكرم(ص) كه تندرستي را با ارزش ترين نعمتها اعلام فرموده است، براي تشويق مسلمان به پرورش تن مي فرمايد: «مومن نيرومند بهترو محبوب تر از مومن ناتوان است» و براي جلب توجه مسلمانان بدن را شخصيتي مستقل وصاحب حق قرار داده و فرموده است: «بدن تو بر تو حقي دارد كه بايد آن را اداكني» علي(ع) سرآمد نيرومندان، دلاوران و جوانمردان تاريخ را بياناتي است كه توجهآن حضرت را به ضرورت حفظ تندرستي، پرورش و تربيت تن و كسب نيروي جسمي نشان مي دهد. مولاي متقيان هنگام راز و نياز با پروردگار از خداي خويش مي خواهد تا اعضاي وي رابراي خدمتگزاري نيرومند كند و براي نشان دادن اهميت نيرومندي بدن در جاي ديگر ميفرمايد: «غفلت حاسدان از سلامت جسم ها مايه شگفتي است» .امام سجاد(ع) در رساله حقوقمي فرمايد: «بدن تو بر تو حقي دارد و اين حق آن است كه آن را سالم، نيرومند و مقاومدر برابر شدايد و سختي ها و در كمال نشاط نگاه داري». در بينش اسلامي تربيت وتقويت بدن و آمادگي همه جانبه آن مورد توجه است و در صورتي كه همراه با ذكر و يادخدا باشد عين عبادت است، برخلاف آن چه بعضي از ناآگاهان مي پندارند، ورزش كارياشتباه نيست زيرا كار لغو و اشتباه از نظر اسلام گفتار و يا رفتاري است كه در آنفايده اي مشروع و يا عقل پسند وجود نداشته باشد و ورزش اين چنين نيست. درخواستسلامت و قوت بدن از خداوند، جزو دعاي مسلمانان است و در اسلام به مومنان قوي زيستن،بانشاط بودن و برخوردار شدن از سلامتي تن توصيه مي شود. از اين رو تربيت بدني بايدجزئي از برنامه زندگي و بخشي از مراحل آموزشي و پرورشي هر مسلمان قرارگيرد. استاد شهيد مرتضي مطهري درباره ضرورت پرورش جسم چنين مي فرمايد: «تضعيفجسم در روش هاي غيراسلامي يعني همان روش معروف هندي كه مي گويد: جسم و قواي جسمانيرا بايد ضعيف نگه داشت اشتباه است و اين چنين طرز تفكري در اسلام نيست.» از نظراسلام انسان وقتي جسم سالم و قوي نداشته باشد آن وقت روح سالم هم نخواهد داشت اماداشتن جسم سالم هم تنها شرط و زمينه است، نه هدف و غايت. پس نتيجه مي گيريم كههدف نهايي تربيت بدني و ورزش از ديدگاه اسلام، تامين سلامت و بهداشت بدن، تقويت ورشد آن و در نتيجه حركت به سوي كمال است.
پيامبر (ص) در زمينه ورزش و نوع آن به نحوي به آن پرداخته اند كه ما درا ين جا به اختصار بيان مي كنيم.
كشتي
كشتي گرفتن از نظر پيامبر (ص) مطلوب بوده است. روزي آن حضرت از جايي عبور مي فرمود كه دو تن به كشتي مشغول بودند، و ايشان آن ها را از كشتي منع نكرد، يعني با سكوت خود، كار آن ها را تأييد فرمود. و جالب اين كه در روايت وارد شده شبي پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه واله) به خانه ي فاطمه زهرا وارد شد امام حسن و امام حسين (عليه السلام) نيز در سنين كودكي به همراه ايشان بودند آن حضرت خطاب به آن بزرگوار فرمودند: برخيزند و با يكديگر كشتي بگيرند» آن ها نيز برخاسته و به كشتي گرفتن پرداختند.
تيراندازي
پيامبر (صلي الله عليه واله) چنين به تيراندازي توصيه فرمود: « اي فرزندان اسماعيل! تيراندازي كنيد كه پدرتان تيرانداز بود». اسلام آموزش تير اندازي را يكي از وظايف پدر نسبت به پسر مي داند. پيامبر در اين باره مي فرمايد: « حَقُّ الوَلِدِ علي والِدِه أن يُعَلِّمُه الكتابَةَ و السَّباحَةَ و الرّمايَةَ و أن لا يَرزُقَهُ إلا طَيباً» حق فرزند بر عهده ي پسرش اين است كه به او آموزش دهد، نوشتن، شنا كردن و تيراندازي را، و روزي او را تنها از راه حلال و پاكيزه تهيه نمايد. اصولاً اسلام مهيا سازي نيرو براي روياروي با دشمنان و ترساندن آنان را لازم و واجب مي شمارد چنان كه خداوند در قرآن كريم مي فرمايد: « آن چه نيرو و توان داريد براي دشمنان آماده و مهيا كنيد»
شمشير بازي
شمشير و شمشير بازي در اسلام مقام ويژه اي دارد. اگر شمشيرهاي رزمندگان خداجوي چون امام علي (ع) و حمزه سيد الشهدا (ع) نبود، اسلام گسترش نمي يافت. پيامبر (ص) مي فرمايد: « بهشت زير سايه ي شمشيرهاست».
امام باقر (ع) در پاسخ كسي كه مي پرسد « آيا صاحب شمشير كه در روايات آمده شما هستيد؟» مي فرمايند: « همه ي ما صاحب شمشير و وارث شمشير هستيم.»
شنا
اسلام شنا را به عنوان بهترين سرگرمي براي مردان معرفي مي كند.رسول خدا (ص) فرمود:« خَيرٌ لَهوِالمُؤمِنِ السَّباحَةُ و خَيرُ لَهوِ المَرأةِ المَعزَلُ»بهترين سرگرمي براي مرد با ايمان، شنا، و بهترين سرگرمي براي زن ايمان دار، رسيدگي است.
اسب سواري
اسب از جهات گوناگون، به ويژه از نگاه ارزش نظامي، مورد تقدير قرار گرفته است. خدا در قرآن به رزمندگان اسلام دستور مي دهد« هر چه درت وان داريد، از نيرو و اسب آماده كنيد تا با آن تداركات دشمن خدا و دشمن خودتان را بترسانيد.»
همچنين اسب، قاطر و الاغ را وسيله ي سواري و زينت مناسب معرفي مي كند. » اسبان را آفريد تا بر آن سوار شويد و براي شما تجملي باشد و آنچه را نمي دانيد مي آفريند.»
قرآن سليمان (ع) را از علاقه مندان به اسب معرفي كرده و مي فمرايند: « او از اسبان قوي و چابك جنگي ساده مي بيند و به آن ها چنان علاقه مي ورزد كه دستور مي دهد آن ها را باز گردانند و با اين كه تاريكي شب هم هجا را فرا گرفته و اسبان به خوبي قابل رؤيت نيستند، با كشيدن دست به ساق ها و گردن هايشان آن ها را مي آزمايد و مورد نوازش قرار مي دهد.
پيامبر (صلي الله عليه وآله) نيز به اسب علاقه داشت، با انگشت خويش موي پيشاني اسب را مي پيچيد و صورت اسب خود را با عباي خويش پاك مي كرد.
پياده روي
كارشناسان ورزشي پياده روي و دويدن را « مادر ورزش ها» مي دانند ورزش ساده را هميشه و هرجا، با كمترين امكانات، در هر سني از كودكي تا كهولت، مي توان انجام داد.
امام صادق (ع) فرمود: « گروهي از مردم پياده راه مي رفتند، به پيامبر (صلي الله عليه وآله ) رسيدند و از خستگي و درماندگي شكايت كردند. آن حضرت فرمود: « بدويد تا خستگي از تنتان بيرون شود، آنها چنين كردند و خستگي شان برطرف شد، گويا از پاهايشان گشوده باشند».
كوه نوردي
« چه رازي در كوه است كه همه پيامبران بزرگ به گونه اي با آن سر و كار داشته اند؟ پيامبران بزرگ هر كدام دامنه ي صفا و هواي فرح بخش كوهي رابراي مناجات انتخاب مي كردند به آدم كوه سرانديب، نوح كوه آرارات، ابراهيم (ع) و موسي (ع) كوه طور، عيسي (ع) كوه ساعير، و پيامبر (ص) كوه نور. پيامبر (ص) قبل از مبعوث شدن به مقام رسالت، بارها از كوه نور بالا رفت در غار حرا، به عبادت و خود سازي پرداخت. كوه پيمايي مقدمه عبادات او بود و اين رفتار ادامه يافت، تا اين كه در همان غار اولين كلمات وحي را از زبان فرشته شنيد.