شگفتيهاي آفرينش در نهج‌البلاغه

نهج البلاغه واژه دوا، دارو و درمان بيش از 28 بار تكرار شده است. از نكات بسيار جالب توجه اين است كه امام علي فرموده است آخرين دارو و درمان داغ كردن است و همچنين فرموده است قرآن شفا دهنده همه دردهاي شما است. در جاي ديگر تقوا را شفاي دردها دانسته است.

حجت الاسلام حسن رضا رضايي پژوهشگر قرآني و استاد حوزه و دانشگاه در رابطه با شگفتيهاي پزشكي نهج البلاغه كه در كتاب خود به تفصيل به آن پرداخته است، گفت: در بحث اعجاز علمي قرآن يا احاديث با گزاره هاي علمي رو به رو هستيم و آنها را مي توان به سه دسته تقسيم كرد. برخي از اين گزاره هاي علمي اعجاز علمي، برخي ديگر شگفتيهاي علمي و برخي ديگر اشارات علمي هستند.
وي افزود: هركدام از اين گزاره ها داراي تعاريف خاص خود هستند. برخي اين طور مطرح كرده اند كه مطلبي در نهج البلاغه مطرح شده و علوم جديد هنوز به آن دسترسي نيافته اعجاز علمي است. برخي ديگر مي گويند كه اعجاز علمي اين است كه در آن زمان حضرت علي (ع) مطلبي مطرح كرده كه بعد از ساليان كشف شده است.
رضايي افزود: گروه ديگري نيز اظهار مي دارند كه اين مسئله شگفتي هاي علمي است به طوري كه مطالبي گفته شود كه عقل بشري آن زمان به آن نرسيده باشد. برخي ديگر نيز اشارات علمي را اين طور تعريف مي كنند كه گزاره علمي كه در مجامع علمي آن زمان وجود داشته باشد، اما مولا علي بن ابي طالب به شكل صحيح تر آنها را بيان كند.

هدف اميرالمؤمنين از بيان شگفتيهاي نهج البلاغه

وي گفت: مسئله بعدي كه بايد در رابطه با شگفتي هاي نهج البلاغه مورد اشاره قرار گيرد لزوم اشاره امام علي(ع) به اين مسائل است. به عبارت ديگر هدف امام علي از اشاره به اين مسئله چه بوده است؟ مي توان گفت هدف امام در بيان اين مسائل با هدف خدا در قرآن يكي است، چرا كه اين مسائل در راستاي خداشناسي بيان شده است. گزاره هاي علمي مورد بيان اميرالمؤمنين با اين هدف بوده است كه خدا شناسي ميان مردم تقويت شود.
اين استاد حوزه و دانشگاه يادآور شد: براي مثال امام علي براي تقويت خداشناسي و پي بردن مردم به شگفتي هاي خلق در خطبه حكمت هشتم نهج البلاغه مي فرمايد: "اعجبوا لهذا الانسان ينظر بشحم و يتكلم بلحم و يسمع بعظم و يتنفس من خرم" حضرت علي (ع) مي فرمايد: تعجب كنيد از شگفتيهاي انسان كه با پاره‏اي "پي" مي‏نگرد و با "گوشت" سخن مي‏گويد و با "استخوان" مي‏شنود، و از "شكافي" نفس مي‏كشد. مطرح كردن اين موارد به معناي تأكيد امام علي (ع) بر عظمت خداوند و بزرگي خلقت است.

اعجاز علمي در گفتار علوي

وي يادآور شد: دومين هدف امام علي از بيان اين مسائل را مي توان اعجاز علمي در گفتار علوي دانست به اين معنا كه امام مي خواهد به مردم بفهماند كه حرفها و علم معصومين مثل حرفهاي بشري نيست و علم آنها برگرفته از علم بشري نيست.
حجت الاسلام حسن رضا رضايي با اشاره به اين كه مطرح كردن اين موضوعات به ويژه موضوعات علمي از سوي معصومين امري مافوق بشري است گفت: اين امر نشان مي دهد كه علم از زمان نبوده و اين امر اثباتي براي اعجاز علمي آنها است. تا چند قرن قبل دانشمندان هنوز به اين نكته پي نبرده بودند كه انسان با استخوان مي شنود ، درحالي كه امام علي (ع) اين موضوع را مطرح كرده بود. در سالهاي بعد دانشمندان به اين نتيجه رسيدند كه انسان از چند استخوان ريزي كه داخل گوش نهفته شده چون استخوان ركابي، چكشي و سنداني مي شنود.
وي همچنين تصريح كرد: هدف ديگر امام علي(ع) از بيان اين مسائل اين بوده است كه سلامتي و تندرستي مقدمه اي بر طاعت و بندگي باشد. در اين ميان حتي امام به ورزش اشاره و علت آن تقويت بدن انسان براي بندگي خداوند مي داند. در روايتي امام علي فرموده است كه اگر مردم در مصرف خوراك ميانه روي كنند بدنهاي آنها سالم و محكم مي شود.
رضايي يادآور شد: امام علي همچنين در نامه چهل و پنجم نهج البلاغه به پرخوري هاي استانداري خود اشاره مي كند . نامه‏اي از آن حضرت ( ع ) به عثمان بن حنيف كه عامل او در بصره بود ، وقتي شنيد به مهماني قومي از مردم بصره دعوت شده و به آنجا رفته است ، در اين نامه آمده است: اي پسر حنيف به من خبر رسيده كه مردي از جوانان بصره تو را به سوري فرا خوانده و تو نيز بدانجا شتافته‏ اي . سفره‏اي رنگين برايت افكنده و كاسه‏ ها پيشت نهاده.
اين پژوهشگر قرآني گفت: توجه به ساير نكات مرتبط با شگفتيهاي پزشكي نهج البلاغه نيز خالي از لطف نيست به طوري كه در فصل اول اين كتاب كه گزاره هاي طبي در نهج البلاغه را بررسي كرده و واژه طب، طبيب و شفا در نهج البلاغه چندين بار تكرار شده است و زماني كه امام علي مي خواهد پيامبر را مورد خطاب قرار دهد از او به طبيبي ياد مي كند كه بدنبال بيمار است.

قرآن شفا دهنده تمام دردها

وي اضافه كرد: در نهج البلاغه واژه دوا، دارو و درمان بيش از 28 بار تكرار شده است. از نكات بسيار جالب توجه اين است كه امام علي فرموده است آخرين دارو و درمان داغ كردن است و همچنين فرموده است قرآن شفا دهنده همه دردهاي شما است. در جاي ديگر تقوا را شفاي دردها دانسته است.
حجت الاسلام رضايي گفت: حديث زيبايي از امام علي(ع) در نهج البلاغه وجود دارد كه مي فرمايد مادامي كه درد و بيماري تو قابل تحمل است، تحمل كن. در حديث ديگري آورده است كه خوردن دارو به مثابه استفاده از صابون است. همانطور كه صابون لباس انسان را تميز مي كند اما عمر لباس را كم مي كند.

آفرينش انسان از انواع خاكها و آبها

رضايي درباره مسئله آفرينش انسان و مراحل آن در نهج البلاغه پرداخته اظهار داشت: در قرآن كريم

درباره آفرينش انسان به خاك اشاره شده اما در نهج البلاغه به انواع خاك و آبهاي مختلف چون آبهاي شيرين و شور و خاكهاي سخت و سفت اشاره شده است. وقتي قرآن و نهج البلاغه در كنار هم مطالعه شود گويي مولا قرآن را تفسير مي كند.
وي گفت: در بحث شيرخوارگي امام علي در نهج البلاغه در راستاي خودشناسي و آگاهي از قدرت خداوند مسئله علاقه فطري نوزاد را به پستان مادر  مطرح مي كند و به صورت تلويحي به هدايت تكويني اشاره مي كند. همچنين در خطبه پنجم علاقه به مرگ را در انسان به علاقه طفل به پستان مادر تشبيه مي كند.
اين استاد حوزه و دانشگاه در رابطه با حواس ويژه در نهج البلاغه چون زبان ، چشم ، گوش و بيني نيز يادآور شد: امام علي درباره چشم در خطبه اول مي فرمايد : خداوند وسيله تشخيص رنگها و جنسهاي مختلف را در اختيار انسان قرار داد. امام اول شيعيان در خطبه 65 فرمود: هر بيننده  جز خدا از مشاهده رنگهاي ناپيدا و اجسام بسيار كوچك ناتوان است. به اين معنا كه چشم انسان برخي از رنگ را ديده و برخي ديگر را نمي بيند به طوري كه انسان نمي تواند مادون قرمز و مافوق بنفش را مشاهده كند. و همچنين در همان خطبه آمده است: هرشنونده اي جز خدا در شنيدن صداهاي ضعيف كر و در برابر صداهاي قوي ناتوان است.

53 بار اشاره نهج البلاغه به قلب

وي گفت: در نهج البلاغه 53 بار با الفاظ مختلف به واژه قلب اشاره شده است و بيشترين كاربرد آن اجتماعي، اخلاقي ، اعتقادي و تربيتي است. در چند جا به قلب صنوبري اشارهشده است. امام علي در حكمت 108 مي فرمايد به رگ هاي دروني انسان پاره گوشتي آويخته شده است كه شگرفترين اعضاي دروني اوست و آن قلب است.
رضايي اضافه كرد: رابطه درد و درمان، وراثت و ژنتيك، تأثير و سرما و گرما در بدن به ويژه سرماي پاييزي در بدن، ارتباط بيماري وبا و آب، رابطه روح و جسم در سلامتي از ديگر نكاتي است كه در رابطه با شگفتي هاي نهج البلاغه مورد توجه قرار دارند.

 منبع :www.asrebidari